Stichting Burnout - Vlaanderen
   Home - Startpagina
Kies een onderdeel
Wat is burnout?
Verschil burnout met...?
Test op burnout
Burnoutprogramma
Typische burnoutsituaties
Wie betaalt het?

Nog meer over burnout

Burnout preventie
Achtergrond & Contact


Burnout preventie - zeker m.i.v. 1 september 2014

In België moet vanaf 1 september 2014 wettelijk aan burnout preventie worden gedaan. Veel werkgevers deden daar natuurlijk al vrijwillig aan. Hieronder volgt nuttige informatie over

  1. De wetgeving zelf
  2. Burnoutpreventie op individueel niveau
  3. Middelen voor burnout preventie (inclusief periodieke ICT toot voor preventie)
  4. Ons individuele burnoutPREVENTIEprogramma (anders en korter dan ons 'gewone burnoutherstelprogramma')
  5. Op ORGANISATIE niveau: mogelijkheden tot burnout preventie
  6. Maatschappelijke oorzaken burnout-toename - opgave voor politiek

 

1. De wetgeving zelf

Over de wettelijke kant van burnout preventie vinden wij zelf in elk geval twee goede websites:

http://www.geestelijkgezondvlaanderen.be/burn-out-vanaf-1-september-de-belgische-wet

http://www.mijnkwartier.be/tag/risicoanalyse-burnout/

Aan de wetteksten zelf komt u het gemakkelijkst NIET via http://burgerlijkwetboek.be, maar via http://www.beswic.be/nl/legislation/index_html

De Franstalige tekst over stress en burnout in de wet vindt u hier:
http://www.beswic.be/fr/topics/stress/index_html

De Nederlandstalige/Vlaamstalige wettekst vindt u hier:
http://www.beswic.be/nl/training/stress-burnout/front-page

 

2. Burnoutpreventie individueel

Burnout komt doordat medewerkers verwachten dat in bepaalde behoeften van hen voldaan zal worden, op het werk. Wij noemen de gebruikelije behoeften waarvan men verwacht dat deze gedeeltelijk of helemaal op het werk vervuld worden:

  • rechtvaardigheid (waaronder: rechtvaardige beloning voor rechtvaardig werk)
  • plezierige interacties - in elk geval geen 'bedreigende'
  • een werkplek die zowel fysiek als emotioneel (geen gekke abrupte ontslagen!) als veilig wordt ervaren
  • 'zelfrealisatie'- ten dele. De verwachting dat men 'een deel van zichzelf kwijt kan' in de job
  • inzet en rust volgens een natuurlijke cyclus, dus opbouw en afbouw naar pauzen
  • niet teveel abrupte bedreigingen van het priveleven
  • als privepersoon enigszins met rust worden gelaten
  • worden gewaardeerd
  • een aantal vrijheidsgraden hebben, 'regelvermogen', waardoor men de werkdruk, werkverdeling en werkaard enigszins aan eigen behoeften kan aanpassen

Behoeften waarvan men niet verwacht dat deze op het werk vervuld worden zijn bijvoorbeeld: initimiteit, sex, kinderen, uitleven in een sport, uitgebreide vriendenkring, reizen etc.

Als van de redelijkerwijs te vervullen behoeften plotseling enkele niet meer vervuld worden, wordt dat als 'frustratie' ervaren.

Als deze frustraties oplopen, kan dat een behoorlijke 'distress' geven.

Deels zal een medewerker hierop ACTIEF en COGNITIEF reageren: oplossingen zoeken, nadenken over de stress etc.

Voor een ander deel, en dit is pas vrij recentelijk ontdekt, zal ook het 'gedragsmatige' immuunsysteem de 'ernstig niet vervulde behoeftes' als GEVAREN gaan zien. Het BIOLOGISCHE immuunsysteem kan hier ook al op gaan reageren. De gevolgen van de reactie van het immunsysteem zijn o.a.:

  • vermijding van gevaren
  • afschuw voor bepaalde situaties

Als dit proces te lang doorgaat, en de medewerker 'geen haalbare oplossing meer ziet om om te gaan met zijn distress', 'valt hij ziek', in dit geval 'burnout'.

Hoe men de burnout kan voorkomen, is dus te letten op:

  1. bovenstaande rij van behoeften. Wordt daar voor iedereen nog aan voldaan?
  2. tekenen van distress
  3. tekenen van vermijding, 'afschuw' en 'somatisaties' (niet anders dan door stress te verklaren varierende pijnen)
  4. geen of bijna geen regelmogelijkheden hebben om het werk naar eigen inzicht te verrichten (voorbeelden: 'shocking klem zitten' tussen deadlines, totaal voorbedachte formules zoals beschreven in het boek 'Macdonaldisation of society').

In Nederland ziet men een vergaad proces van 'verharding' en 'juridisering' in veel organisaties. Dit leidt tot veel burnout. Eigenlijk is een organisatie al burnoutgevoelig als men het 'te soft' vindt om over behoeften te praten, of 'goesting'. In Nederland heerst vaak een mechanische machosfeer, van 'werken moet', en 'zolang je twee benen en twee armen hebt kun je werken'. Gelukkig is het in België allemaal redelijker, maar in Nederland wordt dus niets aan burnoutpreventie gedaan, de meeste culturen zijn veel te hard om over 'behoeftes' te kunnen praten.

Wereldwijd goede informatie over burnout vindt u op http://burnout.university/, en de wetenschappelijke uitleg van het verband tussen burnout en het immuunsysteem vindt u op http://burnout.university/docs/Grand-theory-burnout-Blankert-immunology-neuroinflammation-behavorial-immune-system-psychoneuroimmunology-13-09-2014.pdf

3. Middelen voor burnout preventie - inclusief gratis 4DKL test en interpretatie door ons

Het agenderen van het punt burnout preventie in diverse kwartaal en jaarevaluaties is natuurlijk erg nuttig om burnout te voorkomen. Wel dient erop gelet te worden dat de sfeer OPEN is - dat men klachten en zorgen kan uiten zonder dat dit als een boomerang terug kan keren naar degene die het uit (mindere boordeling, opleggen van zwijgverbod, pesten etc etc.)

Om te voorkomen dat de cultuur 'open' wordt genoemd zonder dat deze echt open is, is een ANONIEME vorm van uiting ook prettig, of bijvoorbeeld 'geassembleerd' op afdelingsniveau, zodat men niet weet wie wat heeft gezegd.

Een uitstekende methode om te testen of u dicht in de buurt zit van een burnout, is de volgende, wetenschappelijk gevalideerde 4DKL test.

U kunt hem GRATIS maken, op de volgende link.

U krijgt dan, als u na de 50 driekeuze vragen uw email adres invult, onze uitslag per mail retour. De uitslag is op 4 dimensies:

  • 'distress'
  • 'depressie'
  • 'angst'
  • 'somatisatie'.

Wij hebben veel ervaring bij het interpreteren van de scores, en kunnen daarom goed 'duiden' of de uitslag op een dreigende burnout duidt, of iets anders.

Wij proberen deze dienst gratis te houden, mocht u met een hele organisatie: neem dan a.u.b. apart contact met ons op, om een al te grote 'bulk' te voorkomen.

DE GRATIS 4DKL u kunt hem HIER online maken en u krijgt direct het resultaat:

https://dkp.nl/apps/4dkl

Bij een score van meer dan 20 op 'distress', flinke somatisatie klachten en 'typische Ubos uitslag' is het zeer waarschijnlijk dat u burnout hebt en bevelen wij u ons 'burnoutherstelprogramma' aan, 12 sessies, in 'Problem Solving' therapie stijl. (1000 euro ex BTW).

Bij een score van tussen 10 en 20 op 'distress', bent u waarschijnlijk niet burnout, maar lijdt u wel onder teveel stress en bevelen wij ons 'burnout preventie programma' aan (500 euro ex BTW).

4. Burnout preventie programma

Mede naar aanleiding van de wetgeving in België, en de 4DKL test die veel wordt afgenomen, hebben wij voor de mensen die 'duidelijk onder stress lijden maar nog geen burnout hebben' een apart 'burnoutpreventieprogramma' (klik hier) ontwikkeld.

Op individuele basis te volgen, des te meer omdat wij dan de 'BBTI', 'Blankert Burnout Trigger Inventory' afnemen, die veel meer kwalitatief en oorzaak-onderzoekend is dan de MBI, Maslach Burnout Inventory, die meer kwantitatief is in de zin van 'wel/geen burnout' maar niet de oorzaken of triggers van burnout onderzoekt.

5. Op ORGANISATIE niveau: mogelijkheden tot burnout preventie

Natuurlijk kan men proberen op organisatieniveau burnout bespreek maar te maken, en collectief op signalen te letten. Echter, of het mogelijk is OPEN met elkaar te praten op organisatieniveau hangt af van:

  • overschot of tekort op de arbeidsmarkt
  • hardheid van de cultuur

In Nederland is veel meer antiziektewetgeving dan in Belgïe: bij ziekte tot 2 jaar doorbetalen, Wet verbetering Poortwachter, bezava etc. MAAR dit heeft veelal een averechts effect:

  • werkgevers verzekeren zich massaal tegen loonuitbetaling bij ziekte, inclusief boetes van de overheid etc. terwijl verzekeraars NIET DE MOEITE nemen te differentiëren in premie
  • een en ander wordt tot 'afvinklijst', 'checklist', pro forma aan vereisten voldoen, maar in feite nog steeds zwaar burnoutgevoelige organisatie blijven
  • veel intimidate van zich bijna burnout voelende werknemers, extra pesten door werkgevers, ruzie uitlokken etc. om direct bij begin van ziekte te kunnen ontslaan op grond van 'verstoorde arbeidsverhoudingen'
  • de burnout ontkennen als ziekte, en nemen ALS BEWIJS van verstoorde arbeidsverhoudingen, aldus ontslag faciliterend.

Men moet ook bedenken dat 'elke zwakte' tegen je gebruikt kan worden. Burnout getuigt vaak van een aantal 'edele eigenschappen', maar als werkgever kan dat vaak worden misbruikt.

Dit staat open gesprekken in bedrijven, ten behoeve van preventie van burnout, vaak in de weg.

De IDEALE oplossing voor organisaties om aan burnoutpreventie te doen

bestaat ons insziens uit het volgende:

  • meld uw organisatie aan bij een externe partij, zoals Stichting Burnout, om alle medewerkers tests te laten doen die tonen hoe ver de medewerker staat 'op weg naar burnout'. Hier voor is de 4DKL zeer geschikt - medewerkers kunnen die hier online invullen, MAAR: per organisatie willen wij toch graag een aparte test-URL maken om de resultaten uit elkaar te kunnen houden
  • van Stichting Burnout krijgt de individuele medewerker wel direct de scores, 'met duiding' hoe dicht bij men bij burnout staat. De werkgever krijgt GEEN INDIVIDUELE SCORES - aldus wordt de privacy van werknemers geborgd, en daarmee ook de openheid en eerlijkheid waarmee medewerkers een en ander kunnen invullen
  • individuele medewerkers kunnen vanuit een centrale 'bedrijfspot' een burnout preventie programma volgen, zoals dat van Stichting Burnout hier:

    burnout preventiepgrogramma Stichting Burnout (1 A4 PDF)


  • de organisatie krijgt wel de gemiddelde stress- 'bijna burnout scores' als GEMIDDELDE PER AFDELING en het GEMIDDELDE VOOR HET BEDRIJF.
    Aldus kan een werkgever zeer goed zien welke afdelingen gevaar lopen, kan men nadenken HOE DAT ZOU KOMEN, of het specifiek aan de manager ligt of juist niet, en hoe men als organisatie scoort versus 'peers'
  • de vergelijking met 'peers' (bijvoorbeeld: consultancyorganisaties onderling) kan geschieden met behulp van 'pooling', zodat (bijvoorbeeld 6) deelnemende organisaties de resultaten zien van organsities 1-6 inclusief het gemiddelde, ZONDER dat men weet welk nummer men zelf is.

Een 'stress/burnout deel' kan ook eventueel worden gecombineerd met een personeelstevredenheidsonderzoek of een 360 graden feedback exercitie in het bedrijf.

Mail info@burnout.be en nodig ons uit om te overleggen over 'groepsgewijze' en 'organisatiegewijze' oplossingen bij uw bedrijf!

6. Maatschappelijke oorzaken burnout-toename - opgave voor politiek

Met de Noorderburen (Nederland) als voorbeeld hoe zaken vaak verkeerd uitpakken, kan met in Belgie leren. Uitzendwerk leidt tot 6 maal HOGERE instroom in arbeidsongeschiktheid in Nederland, volgens een rapport van UWV en belastingdienst uit november 2014. Daarom is in Nederland de BEZAVA ingevoerd (wet beperking ziekte- en arbeidsongeschiktheid van VAngnetters, mensen die ziek of gezond zonder contract buiten komen te staan) - zie ook http://bezava.com

Met toenemende flexibilisering, en het doorgeschoten winstbejag, dreigen organisaties te verworden tot een

  • carroussel
  • waarbij elke individuele medewerker 'bottom line' verantwoordelijkheid heeft

Dit leidt tot een cultuur van eenzijdig van bovenaf gestelde normen van 'sggg', 'sociaal gewenst gemidddeld gedrag' waar lang niet iedereen aan kan voldoen of lang niet iedereen gelukkig bij is.

Ruimte voor maatwerk samenhangend met de VERSCHILLEN PER INDIVIDU wordt onmogelijk, de dialoog is vervangen een een monoloog 'top down'. Mensen kennen elkaar maar zeer kort, daarom is er weinig vertrouwen en enorm veel 'hire and fire' inclusief ziekte.

Dit leidt tot een wat onwenselijke maatschappij, en het is dan aan de politiek en het electoraat om na te denken hoe het 'te ver doorgeschoten carroussel inclusief individuele bottom line afrekenen' te keren.




Stichting Burnout Vlaanderen -De diepere en bewezen waarheid omtrent burnout